Column Beziehungen

22 november 2015

Henny Ridderikhof

Beziehungen

Wat ten onrechte niet in de geschiedenis boekjes staat vermeld is dat ik mede veroorzaker ben van de val van de muur. In de jaren 80 bezocht ik menigmaal de socialistische heilstaat met als doel, zo staat het tenminste in mijn dagboek, zo vaak door de muur' te gaan tot er alleen nog maar een gatenkaasachtig skelet zou overblijven en de muur vanzelf in zou storten.

Wat mij uit die bezoekjes aan de DDR is bij gebleven is dat de mensen het daar altijd over Beziehungen hadden. Om te worden "ingeloot" voor een studie die enigszins binnen je interesse gebied lag, voor een baan waar je echt wat te doen had, voor het verkrijgen van een schaars goed, overal waren Beziehungen voor nodig.

Nu is in Nederland ook de tijd van de broodnodige Beziehungen aangebroken. Tenminste voor vijftigers die ongewild werkloos zijn geworden zoals ik. Momenteel zit ik in een traject dat heel hoopvol "van werk naar werk" heet. In een klas vol lotgenoten wordt ons uitgelegd hoe belangrijk netwerken is, ook via het internet. En zo zit ik ineens, ondanks mijzelf, op zo'n netwerksite waarover ik altijd zei dat ik al genoeg live contacten had en digitale contacten er echt niet bij kon hebben. Maar ik vind het leuk! Nooit geweten dat Jantje en Pietje ook contact hebben met Marie. Hoe kan dat nou dat iemand die ik ken in Rotterdam net als ik ook contact heeft met die persoon uit Brummen? En die klasgenoot van vroeger blijkt dezelfde richting op te zijn gegaan als ik, wie had dat gedacht? Het blijkt toch weer gewoon om contacten tussen mensen te gaan. Heerlijk.

Natuurlijk is mijn uiteindelijke doel om een leuke nieuwe baan te vinden maar voor iemand die in staat is muren om te gooien is dat natuurlijk maar een koud kunstje. Ich shaffe das.

Henny Ridderikhoff

Reageren? e-mail: 

Column Stilte is zuurstof voor de Ziel

25 oktober 2015

Jean Paul Kruk

Stilte is zuurstof voor de ziel

 

"Ik ben stil geworden/ Ik heb mijn ziel tot rust gebracht/Als een kind op de arm van zijn moeder/als een kind is mijn ziel in mij." (Psalm 131)

Een fantastische paradox: "Stilte, jij bent het mooiste, wat ik ooit heb gehoord." (Bas Paternotte)

Stiltemoment. Weg van de ruis, de waan van alledag. Van de hectiek, het jachtige bestaan. En van de kakofonie, lawaai. Dit schuurt. Even op-adem-en. Rust vinden. Puin ruimen. Opge-ruim-d, in je hoofd, staat netjes. Op stilte-retraite gaan, in een klooster. Stilte binnen de muren. Contemplatief bidden is zuurstof voor de ziel. Mediteren, aan yoga doen. Dichterbij jezelf komen. Nader tot U, dichterbij bij God komen (Gerard van het Reve). Er bestaan zelfs "een filosofie van de stilte" en een cultuur van de stilte: de weg naar een ver-stil-de geest, innerlijke stilte. Voor je vlucht je momentje in het stilte cen trum op Schiphol pakken. Stilte is (een ingang tot) God, in de natuur (Transcendentalisme in de VS). De magie van het bos, de heide, het strand/de zee heeft een heilzame, rustgevende werking op ons gemoed. Door de stilte sta je meer open voor je habitat, de natuurlijke omgeving waarin je je be- weegt. En maak je ver binding met de natuur door al je zintuigen te gebruiken. Door te zien, te ho-ren, te ruiken, te voelen, te beleven en te ervaren. "Stilte verlicht het leven" was een gevleugelde uitspraak van Mahatma Gandhi. De Stiltedag: stilte verbindt. Een stiltewandeling maken. Ver-stil-len. Het Ont-haast-pad in Amsterdam-centrum wandelen.

"God, stem in de stilte/ doorbreek het lawaai/ om uw roepen te verstaan/om te ontdekken wie wij zijn." "Zelfs de stilte heeft haar taal. Zij kan bidden; zij kan zich doen verstaan." (Torquato Tasso).

Stilte, als vorm van therapie? Kijken met de ogen van ons hart (De Kleine Prins in Antoine's Saint-Exupéry's kinderboek Le Petit Prince), in ver-wonder-ing om het leven. Het sacrament van de stilte. Jezus zocht, ver-doof-d door ingrijpende gebeurtenissen in Zijn leven (bijv. de dood van zijn vriend Lazarus) ook regelmatig de stilte op. In de woestijn. Een oase van rust. Het was essentieel voor de manier waarop Hij leefde, sprak en handelde. Jezus zocht contact met God. Hij had Gods wijsheid, kracht, troost en bemoediging nodig om te zijn wie Hij was en is. In de leegte, in de stilte, is God te ervaren (Meister Eckhart: "In de stilte spreekt God."). De stilte brengt rust in ons leven en stelt ons open om te ontdekken wie God is en wat Hij wil zeggen: "... stem van de stilte/ breek de verdoving/ om de vriendschap te verstaan/om te weten hoe te leven ..."

Rusteloosheid is een lawaai van deze tijd. Veel mensen geven aan dat ze niet meer stil kunnen zijn. Het is moeilijk om te luisteren naar Gods stem. Ons innerlijk kompas. Om even tot jezelf te komen. Nauwelijks mogelijk om God een plaats in je leven te geven. Heb jij ook zo'n behoefte aan stilte? Dan moet je die oefenen. God vinden in de stilte. Om stil van te worden. Een stiltedagboek bijhouden. "... stem uit de stilte/spreek ons aan/bevrijd ons om te gaan/ Amen. Yko van der Goot.

Wijlen Joost Zwagerman zoekt de stilte op in zijn laatste boek, De stilte van het licht. Over schoon- heid en onbehagen in de kunst. Een stilleven. Louter stilte of veronderstellen van stilte. Hoe ziet stil- te er uit? Hoe druk je afwezigheid van geluid uit, vang je het in een beeld? Is stilte niet tijdloos? Stilte is meer dan het ontbreken van geluid. Er bestaan ook stiltes die spreken, die kijken met open ogen. "Wees stil en wacht. Onderga. Neem deel. Het licht, het zaad, de wind, de wolken en de aarde. Er ge- beurt iets. Altijd. Overal. Een doorkijk, luister daar voorbij."

Jean-Paul Kruk

 

Reageren? e-mail:

Column De Hemel

  

6 september 2015

Amarja Bol

Voor de Hemel; code 8743

Op mijn werk hoor ik een naambadge te dragen. Dat is goed voor de herkenbaarheid en de veiligheid zegt men. Ik werk al heel lang voor deze organisatie waardoor ik ook zonder badge door veel mensen wel herkend wordt. En of ik nu geloof in de veiligheid van of door die badge?

Bewoners, die dementeren wonen vaak op afdelingen die voor hun veiligheid gesloten zijn. Achter op mijn naambadge heb ik 7 verschillende codes opgeschreven zodat er voor mij deuren open gaan die voor anderen gesloten blijven.

Op een van onze locaties is de schuifdeur van de afdeling afgeplakt is met een levensechte afbeelding van een boekenkast. Ik ben gek op snuffelen in boekenkasten en zie het drama, als ik dement ben, al voor mij. Ik doe mijn uiterste best om een boek uit de kast te pakken. Ik begrijp eigenlijk niet waarom ik mijn vinger niet achter de rug van het boek krijg. De verwarring is compleet als de hele boekenkast begint te schuiven. Er loopt iemand langs me, die me probeert weg te lokken van de opengebroken boekenkast.

Naast die deur alias boekenkast zat op een warme dag een mevrouw op een stoel. Zou ze daar zitten omdat er een stoel stond of zou ze de truck van de boekenkast doorzien en wachten totdat ze mee naar buiten zou kunnen glippen.

Ik peilde de stemming door tegen haar te zeggen dat ze een goede, beetje koele plek in huis had uitgekozen. “Ja ik zit hier heerlijk, maar weet u waar ik nog liever zou willen zitten? ” Ik antwoordde ontkennend. “Op een grote witte wolk en dan opstijgen naar de Hemel. Het is wel genoeg geweest”. Dat lijkt mij ook prachtig zei ik terwijl ik 8743 intoetste. De deur schoof open en ik liep door. “Waarom neem je me niet mee naar de Hemel” riep ze mij na. Net voordat de deur weer dicht ging kon ik nog tegen haar zeggen dat ik nog niet naar de Hemel ging.

Maar wat en wie kun je nog geloven als je de grip op je leven aan het verliezen bent?

Amarja

 Reageren? e-mail:

 

Column Zweden

23 augustus 2015

Henny Ridderikhof

Zweden

“Zweden is een soort Jezus”, las ik in mijn krant. Sterre Lindthout bedoelde met deze uitspraak dat de zachte krachten, de geweldloosheid en de redelijkheid in alles de boventoon voeren in Zweden. Tijd om dat te gaan onderzoeken!

Ik nam waar dat Zweden in ieder geval een soort paradijselijke tuin is. En van alle planten in de tuin kon ik eten; bosbessen, bosaardbeien, bosbessen, bramen, bosbessen, aalbessen en bosbessen. Mij Eva voelende gaf ik aan een vogel die ik overal tegen kwam de naam “Zweeds vogeltje.”

Ook nam ik waar dat de mensen in Zweden er alles aan doen om hun paradijs te behouden. Ik moest zelfs op de camping het afval scheiden in karton/ wit papier/ bedrukt papier zoals tijdschriften/ plastic/kleding/bruin glas/witglas/groen glas/overig glas/ houtskool/metaal/ rubber/ brandbaar materiaal/GFT/statiegeld flessen en statiegeld blikjes. En dan ben ik vast nog wel een paar categorieën vergeten.

Zweden neemt buiten gewoon veel vluchtelingen op, toch zie ik hier ook mensen zonder papieren. Deze mensen zitten rustig voor de supermarkt zonder iets te vragen. Alleen een bakje voor hun voeten maakt duidelijk wat de bedoeling is. Er wordt ruimhartig aan deze mensen gegeven. En als het regent gaat de “bedelaar”even naar binnen om te schuilen terwijl hij zijn bakje met geld gewoon onbeheerd buiten laat staan!

Als ik op het eilandje Gräsö een kerkje binnen loop weet ik niet wat ik zie. Is dit nu een protestantse of een katholieke kerk? Duidelijk is te zien dat de preekstoel, waar de dominee via een trapje vanuit de consistorie kamer op klimt, van later datum is dan het kerkje zelf. Maar aan de andere kant zijn er nogal wat beelden van heiligen aanwezig. Ik vraag het aan de jonge gids. Hij vertelt dat ik mij in een evangelisch-lutherse kerk bevind. Vragend naar de heiligenbeelden vertelt hij dat die er nog staan van uit de tijd dat het kerkje katholiek was. Hoewel de beelden geen rol meer hadden in het geloof zag men niet het nut van het verwijderen van alle mooie dingen in. Bovendien had men geen geld voor al te grote veranderingen. Protestantse kerkjes mét heiligenbeelden. Er is in Zweden dus zelfs nooit een beeldenstorm geweest! Op de laatste dag van mijn verblijf in Zweden neem ik deel aan een protestantse gebedsdienst. De liturgie voelt zeer vertrouwd en de heiligen beelden die de biddende protestanten gade slaan inmiddels ook.

Mijn lievelingscamping blijkt te koop voor een zacht prijsje. Wat een timing, net in de maand dat ik op mijn werk boventallig ben verklaard. Ik kijk tijdens het gouden uurtje, dat in Zweden in deze tijd van het jaar zo'n drie uur bestrijkt, naar de rode huisjes, de bosbes struiken, de bootjes op het blauwe meer, de witte berkjes. En denk aan Nederland met zijn geschiedenis vol godsdienst twisten en oorlogen, drukte, liquidaties, milieuvervuiling en politiek gekissebis. En de ik verlang naar mijn krant die over dit alles schrijft. Want geloof me, het kan ook teveel van het goede zijn.

Henny Ridderikhoff

Reageren? e-mail: 

Column Als een eiland rouwt

 

 

9 augustus 2015

Robert-Jan Bakker

ALS EEN EILAND ROUWT 

Vlieland wordt zeker in de zomer overspoeld door toeristen, die elkaar na aankomst van de veerboot soms helemaal niet meer tegenkomen. De vaste kern wordt gevormd door ruim duizend bewoners, de eilanders genoemd.

Vorige week was ik er voor een uitvaartplechtigheid. Onze neef, vele jaren leraar aan de Mavo geweest, was na een langdurige ziekte overleden. Met andere familieleden, vrienden en bekenden kwamen we met de vroege boot om het afscheid mee te maken. Eind van de middag reisden we via dezelfde verbinding weer terug.

Daartussen lag een indrukwekkend afscheid. De eilandbevolking neemt als hechte eenheid afscheid van een gestorven plaatsgenoot. Van de opbaarkamer werd in een lange stoet gelopen naar de kerk, ook al was er niet echt een kerkdienst, omdat onze neef volhield niet meer gelovig te zijn. Voorop liepen twee vrouwen en twee mannen met een plateau waarop alle bloemstukken, klein en groot, naast elkaar waren geschikt. Daarna volgde het wagentje met de overledene. Familie, vrienden, collega's en bekenden volgden. Langs de Dorpsstraat waren in alle huizen de vitrages dichtgeschoven. Vlaggen waren binnengehaald, winkels gesloten en terrassen leeggeruimd. Dorpsgenoten bewezen langs de kant de laatste eer. Anders dan op het vasteland kan op het autoloze Vlieland een gestorven mens niet ongezien verdwijnen. De dominee van het eiland vertrouwde me toe dat de uitbaters van al die terrassen het dit jaar met zoveel sterfgevallen wel een beetje veel begonnen te vinden om steeds gesloten te zijn. Maar traditie is traditie. Eigen mensen van het eiland verzorgen de uitvaart. Op de begraafplaats naast de kerk vond de teraardebestelling plaats. Op een hoekje, omdat zijn dochters uitlegden dat vader zichzelf toch altijd als een randfiguur had beschouwd. Maar zo helemaal deel van het geheel geworden dat heel het eiland die middag rouwde.

R.J. Bakker

  

 Reageren? e-mail: