Column BOTENPARADE

 28 augustus 2016

Robert-Jan Bakker

BOTENPARADE – zwaaien als hemelse groet

Drie weken geleden was er groot feest in Amsterdam. Vrolijke vanen aan de Sloterplas hadden het al wekenlang aangekondigd. Als hoogtepunt de botentocht door de Prinsengracht, volgens een formule haast te eenvoudig om waar te zijn. Op het water vrouwen en mannen, homo of hetero, die uitbundig zwaaien, als ze niet net een dansje aan het maken zijn. Op de wal honderdduizenden mensen. Ze staan of zitten op bootjes, klapstoeltjes, in een lantaarnpaal of aan open vensters van de grachtenhuizen. Minzaam kijkend of gereserveerd, maar meestal een gulle glimlach en armen die terugzwaaien.

Op nummer vier voer dit jaar de Wereld Godsdiensten Boot mee. Vooraan in de stoet nog net de grijze kuif van onze burgemeester te zien. Een Amerikaanse predikante die in Den Haag werkt had uit alle grote godsdiensten leiders en leken weten te vinden om mee te varen, inclusief een man uit het Humanistisch Verbond en een jonge, Franse imam, die terecht de aandacht trok vanwege zijn karakteristieke uitrusting en zijn ongehoorde durf. Begrijpelijk slaakte hij nadat we weer aangemeerd waren een zucht van verlichting, dat het zonder ernstige incidenten afgelopen was.

Aan weerstand immers nog altijd geen gebrek. De Amsterdamse pastoor die mee had willen varen, kreeg van zijn bisschop een verbod. Twee prachtmeiden op de boot vertelden dat ze uit hun evangelische gemeente waren gezet. Een pistool is niet nodig om vrolijke mensen kalt te stellen, zoals de Duitse taal het duidelijk zegt.

De botenparade, zo simpel als wat wij dagelijks doen: zwaaien. Waar die groet ontbreekt, is een relatie kapot gegaan of nooit gelegd. Zwaaien dat denken doet aan een scheppingslied van de kerk, over open ogen en open oren die de tekens van de Heer verstaan: dan is het aardse leven goed, omdat de hemel mij begroet.

R.J. Bakker

  

 Reageren? e-mail:

Column Wat is waarheid?

31 juli 2016

Jean Paul Kruk

Wat is waarheid?

Hij die niet kan liegen, weet niet wat de waarheid is”. Friedrich Nietzsche

Godsbewijs? De “historische” Jezus? Was Jezus getrouwd met Maria Magdalena en hadden zij kinderen? Overtuigde atheïsten, twijfelende agnosten.

Wat is waarheid? Pontius Pilatus waste zijn handen in onschuld toen Jezus, de Weg, de Waarheid en het Leven, voor hem stond. Er zijn ook mensen zoals Stefan Sanders, die schoorvoetend hun voet weer binnen de kerken durven te zetten. En verslag leggen van hun zoektocht in Trouw, mijn lijfkrant. Ik kan mij één uitzondering bedenken om de waarheid niet te vertellen. De “plicht” om te liegen. Om het leven van mensen te redden. Namelijk de ‘goede’ Amsterdammers in de 2e WO die met een stalen gezicht beweerden dat er geen Joden bij hen ondergedoken zaten. Na het bezoek van de Nazi’s kwamen de Joodse onderduikers echter uit de krochten van het huis tevoorschijn.

We leven in een wereld waar de leugen, de angst, wantrouwen en onwetendheid regeren. Matchfixing (voetbal), dopingschandalen (Rusland, cyclisme), gebruik van kankerverwekkende stoffen (Teflon, DuPont), frauduleuze wanpraktijken, belastingontduiking en oplichterij. Verrijking ten koste van en over de ruggen van anderen heen. Of, de wereld op zijn kop, Oliver Twist en zijn partners in crime, die, in opdracht van Fagin, alles moesten jatten (= handen) waar zij hun hand op konden leggen. En zo zijn er ook de moderne Robin Hoods die van de nieuwe rijken stelen. En de nieuwe paupers die zich hiermee rijk rekenen. De Ware Religie, de Ware Islam, IS? Een deel van de islamitische oema (geloofsgemeenschap) heeft zich terecht gedistantiëerd van de wreedheden begaan door IS-aanhangers, in naam van Allah (uu akbar = God is groot). Een God van liefde en vrede, laat zich echter niet voor het strijdkarretje van mensen spannen.

Het begint bij de opvoeding. Kinderen in verantwoordelijkheid opvoeden. Ze leren eerlijk en oprecht te zijn. Kinderen kopiëren, imiteren het gedrag, het voorbeeld van hun ouders. In sommige landen bestaat het fenomeen kindsoldaten, jeugdige strijders (ook IS). Ze worden geïndoctrineerd, gehersenspoeld, om anderen te haten en te doden. Waar IS of onze overheid meent te moeten beschikken over het leven van haar burgers, in casu het leger, gaan zij hun boekje te buiten. Gaan zij op Gods zetel zitten. Het leven is een geschenk en het domein van God. Als Pandora’s doos eenmaal opengaat, de beerput, manifesteert alle ellende van de wereld zich. Zonder weerga. Mahatma Gandhi’s twee concepten om in te zetten tegen de Britse, koloniale overheersing van India, waren a-himsa (geweldloosheid) en satya-graha (waarheidsliefde). Een geweldloze strijd, inspanning voor een goede zaak, onafhankelijkheid, autonomie, kweekte veel good will bij de publieke opinie.

In Zuid-Afrika leidden Nelson Mandela en bisschop Desmond Tutu de Waarheidscommissie, die de doofpot moest openen, de waarheid boven tafel krijgen en moest resulteren in de ver-zoen-ing tussen zwarte en witte Zuid-Afrikanen. Ligt de waarheid in het midden of moeten we, coűte que coűte, aan waarheidsvinding doen? Geloofwaardig, integer zijn in een wereld waar de leugen regeert wekt in elk geval de indruk dat je uiterst best doet. Een leugentje om bestwil mag, denk ik, zolang we er de ander(en) niet door schaden. Dus niet: de waarheid geweld aandoen, maar hem uitspreken. Alleen niet, als je het leven van anderen kunt redden.

“Als je de waarheid vertelt, hoef je niets te onthouden”.

Mark Twain

 

Jean-Paul Kruk

 

Reageren? e-mail:

Column Spring!

26 juni 2016

Henny Ridderikhof

Spring!

Vandaag is het 24 juni, Sint Jan. De viering van de zonnewende.

Het vieren van de zomerwende, midzomer, is een oude Noord Europese traditie. Men brandde vreugde vuren en plukte planten. Men geloofde dat juist planten die in deze nacht geplukt werden magische en geneeskrachtige eigenschappen hadden. Op een camping in Zweden heb ik met eigen ogen gezien hoe tijdens de viering van midsommaraften de caravans werden versierd met berkentakken.

Inmiddels is het feest gekerstend en wordt het midzomer feest gekoppeld aan de geboortedag van Johannes de Doper, ook wel Sint Jan genoemd. Volgens de Bijbel (Lukas 1:36) was Elizabeth een half jaar zwanger toen de zwangerschap van Jezus werd aangekondigd. Johannes is "dus" een half jaar ouder dan Jezus en geboren op 24 juni. Sint Jansdag is de omkering van de Kerstnacht. De zomerwende als spiegelbeeld van de winterwende.

Sint Janskruid is in de hele Europese cultuur een belangrijke plant, er zijn vele legenden aan de plant verbonden. Het kruid is genoemd naar Sint Jan, omdat het hoogtepunt van de bloei op de feestdag van Sint Jan valt. Eén legende verteld dat er Sint Janskruid onder het kruis waar Jezus aan stierf groeide. Het bloed van Jezus is in de plant gedruppeld en komt tevoorschijn als je in het hartje van de bloem knijpt. Maria van Magdalena heeft het plantje meegenomen en in haar tuin gezet. Toen kwam de duivel om het plantje met een bos distels kapot te slaan. Hij was nog maar net begonnen aan de onderste blaadjes (er zitten kleine gaatjes in) en daar verscheen Sint Jan en hij verjoeg de duivel. Als je Sint Janskruid aan de buitenkant van je huis hangt durft de duivel, die bang is voor Sint Jan, niet te komen. De bijnaam van Sint Janskruid is dan ook "jaag den duvel".


Met name bij de antroposofen neemt het Sint Jansfeest een belangrijke plaats in. Sint Jan wordt gezien als het begin van een nieuwe periode in het jaar. Inclusief het over vuur springen waarbij je het oude achter je laat.
Tijd voor nieuwe inzichten.

Natuurlijk is over vuur springen spannend en niet zonder risico, net zoals het oude achter je laten en aan iets nieuws beginnen. Toch zeg ik: kom maar op met dat vuur, dan spring ik er graag over heen.

Henny Ridderikhoff

 

Reageren? e-mail: 

Column Kwetsbaar, zacht, mooi: heb lief!

27 Maart 2016 

Jean Paul Kruk

Kwetsbaar, zacht, mooi: heb lief!

Het visioen van Jezus. Vreedzaam leven in een gewonde wereld.

In het slotakkoord van mijn vorige column, Overgave, refereerde ik aan de oudejaarsconférence van Herman Finkers, op 31 december 2015. Zijn appèl, oproep, voor kwetsbaarheid, zachtheid en schoonheid, en … heb elkaar lief, resoneerde, echoëde, lang na in mijn hart en mijn ziel.                  

Kwetsbaarheid ziet men vaak als een zwakte, terwijl het toch echt je forte, je pluspunt, en een kracht kan zijn. De Amerikaanse auteur, Brené Brown, schreef er twee boeken over, De Kracht van Kwets-baarheid en De Moed van Imperfectie. Showdown time. Een confrontatie met jezelf. Niemand weet wat we moeten doen met de gebrokenheid van en het leed in onze wereld, Weltschmerz, de pijn van het Syrische en Belgische volk. De condition humaine … Collectief rouwen. Misschien dat dit alles ons juist terugbrengt naar gemeenschap. Een gemeenschap van verstandelijk beperkten en niet-beperkten, zoals de Ark (Frankrijk, Canada, Henri Nouwen: Toronto, Daybreak, enz.). Waar mensen de schoonheid van het leven vieren (Kerst, verjaardagen), een cadeau voor de gemeenschap zijn. Een spiegel voor ons. Een teken van hoop, het is mogelijk, om elkaar lief te hebben.

Zacht(moedig)heid. Mozes, toch ook een geweldenaar, hij doodde onder meer een Egyptenaar, wordt in de Bijbel “de zachtmoedigste mens” genoemd. In de Bergrede, Mattheüs 5: 5, zegent Jezus de zachtmoedigen: “Gelukkig zijn de zachtmoedigen, want zij zullen de aarde bezitten. Stanley Auer was een, gepensioneerde, hoogleraar ethiek en Jean Vanier, priester-auteur, oprichter van de Ark-gemeenschap, houden in een boek met dezelfde titel als de zaligspreking een pleidooi voor zachtmoedigheid. Beiden staan in de pacifistische traditie. In mensen met een beperking ziet Jean Vanier kwetsbaarheid, zachtmoedigheid, tederheid en liefde belichaamd. De Ark-gemeenschap staat voor een tegencultuur: vertrouwen, nederigheid en het leven om-arm-en. De kern van deze spiritualiteit is dat God wil waar ik ben. Jezus laat ons ontdekken dat er een andere weg is, uit de macht-door-ge-weld, een weg van delen en compassie. Zachtheid wekken is liefde in je hart toelaten.

Schoonheid. Er is zoveel schoonheid te zien in mensen, de natuur, in literatuur/poëzie, muziek en kunst & cultuur. Een lappendeken. Een schilderspalet. Het begrip Ubuntu, verbondenheid, sluit hierop aan. Het maakt dat we denken in wij, Nederlanders, in plaats van in wij (Nederlanders) zij (moslims/allochtonen), polariseren en een wig drijven in de Nederlandse samenleving. Net als het inclusieve denken van de tegendraadse Jezus: van mensen houden zoals ze zijn. Niemand uitsluiten.

Pasen is een venster naar de hemel. Wij voelen de kwetsbaarheid van het gebroken lichaam van Je-zus (Pièta), maar ook zijn zachtheid en schoonheid: van gebroken, gewonde mensen transformeren wij, door Zijn helende en verzoenende lijden (Passie) in liefde. Daarom kunnen The Passion en de Matthaüs Passion, met het Erbarme Dich als het kloppende hart, naast elkaar bestaan. In een gewelddadige wereld zijn All you need is love en Kijken in de ziel levensvatbaar: liefde en compassie vor-men een onlosmakelijk, hecht paar!

Het is zinvol de focus van onze aandacht te richten op een authentieke levensstijl waarin we ons open, kwetsbaar en tolerant opstellen, zacht(moedig) en teder zijn t.o.v .onszelf en anderen, oog en oor hebben voor schoonheid en God en onze naaste liefhebben als onszelf.

Jean-Paul Kruk

 

Reageren? e-mail:

Column Overgave

10 januari 2016 

Jean Paul Kruk

Overgave

The more you go with the flow of life and surrender the moment to God/and the less you seek constant clarity,/the more you will find that fabulous things start to show up in your life.”                                                                                                                                                                                                                                        

Mandy Hale

 

Je onderwerpen, overgeven aan Allah, God. Dit is de betekenis van het woord Islam. Uit vrije wil, een geschenk van God, onderwerpen wij ons aan (het gezag van) God. Net als kinderen zich in het volste vertrouwen overgeven aan de liefdevolle, tedere zorg en de volledige toewijding van hun ou-ders. Die immers het beste met hen voorhebben. Zelfs als hun kroost gaat puberen, tieners recalci- trant zijn en weerstand oproepen zijn ze er voor hen. Als je (opr)echt van iemand houdt, is er niets mooiers dan je zelf helemaal – emotioneel, psychisich, mentaal, fysiek en seksueel – aan je geliefde over te geven. Samen te smelten, in je partner op te gaan en één te worden. Zo ont-moet-te ik even na medio juli 2014 Kim Moreau, mijn ware liefde, op Facebook. Ik “moest” haar een half jaar later, tegen mijn zin in, loslaten. Ook dan moet je het overgeven, je verdriet ten spijt. Tijdens de feestda- gen in december mis je haar en je andere dierbaren het meeste. Doet het zich gevoelen dat je de sole surivor van je kerngezin bent. Als de tijd daar is dat je van je levens partner of familieleden afscheid moet nemen, zul je hem, haar, hen moeten loslaten. Nooit voor de volle 100%, want hij, zij is, zijn inherent deel van jou geworden. En je gelooft dat je hem, haar weer zult zien in het hiernamaals. Liefde overstijgt het graf, de dood. “Dood, waar is uw prikkel? ... In Christus zijn wij allen overwin- naars”. Bakkie troost. Liefde (Gr. agapè) is je on-voorwaardelijk, belangeloos, onbaatzuchtig, over geven aan je wederhelft, je spiegel, je praatpaal en klankbord. Maar ook aan God. Het laatste wordt door mystici soms zelfs beschreven als een erotische, intieme ontmoeting van God met de mysti cus/a. Is alles toegestaan in oorlog en vrede en moet je je overgeven? “ We will never surrender” (to the Nazis), zei wijlen Sir Winston Churchill vurig en met verve. Dietrich Bonhoeffer laveerde in zijn boek Verzet en Overgave tussen droom en daad. Als je je zoals de reiziger in de Bijbel onderweg wordt overvallen, ben je overgeleverd aan de genade en de barmhartigheid van anderen. Kennelijk niet van de priester en de Leviet, maar van de Samaritaan, met wie Joden niet omgingen. Overgave willens en wetens. Jezus, in stervensnood, was bang, een geestelijke marteling, in de laatste uren van zijn leven. Hij wist echter wat zijn missie was en moest zich overgeven aan de wil van God, Zijn Vader.

Het kan zijn dat je schademomenten, breuken, in het verleden emotioneel moet verwerken en losla ten om in het moment, in het hier en nu, te kunnen leven. Om te kunnen genieten van de droom (“… fabulous things …”) die zich dan in je leven afspeelt. Je overgeven, loslaten, is erop vertrouwen dat het goed komt. Overgave is een kleinood, een juweel dat je moet koesteren in de schatkamer van je leven. Als je te krampachtig aan iets of iemand vasthoudt, blokkeer je. Een valkuil. Als je je over- geeft aan God, de Vader, treedt in de voetsporen van Jezus Christus, je Heer en Heiland, weet je in- tuitief dat het goed komt. Dit is Gods -en geloofsvertrouwen. Geeft een boost aan het begin van dit nieuwe jaar: Go with the flow of life! “Kwetsbaarheid, zachtheid en schoonheid. … Heb (elkaar) lief”, waren de alleszeggende woorden in het slotakkoord van cabaretier Herman Finkers in zijn oudejaars conférence, oudejaars avond 2015. Mogen deze woorden resoneren bij velen in 2016. Amen. Een be-amen: Moge het zo zijn. Alles is genade.

Oh, the sweetness of giving in, of full surrender”.

Sebastian Faulks              

Jean-Paul Kruk

 

Reageren? e-mail: