Column Gluren bij de buren

15 april 2018

Henny Ridderikhof

Gluren bij de buren

 

Door onze lieve achterbuurtjes waren wij uitgenodigd om het opdragen van hun pas geboren zoontje mee te maken. Mijn zoon, een andere buurvrouw en ik togen daarom vorige week zondag naar een viering van de Baptisten.

Mijn zoon was positief verrast. De kerkgangers waren jonger, de taal moderner (ja mamma, dit is gewoon hoe wij nu praten) en het zingen werd begeleidt door een band in plaats van door een orgel. Alleen over de preek, die hier speech werd genoemd, was hij minder te spreken. Het ging alleen maar over jouw persoonlijke band met Jezus en hij miste het omzien naar andere mensen. Terwijl dat laatste volgens hem nu juist de kern van het christendom is (ra, ra door wie is deze jongen opgevoed?). Onze achterburen zelf zijn overigens hét voorbeeld van christenen die altijd voor iedereen klaar staan, dat moet hier wel even gezegd worden.

Mijn buurvrouw kreeg de kriebels van de patriarchale sfeer. Het was vader voor en vader na. En de meeste songteksten (ja, want bijna allemaal in heel simpel Engels) kon ze echt niet over haar lippen krijgen; alsmaar dat aanbidden! Iets teveel eenrichtingsverkeer naar haar smaak.

En ik? Ik genoot van de vele jongeren en kinderen die er waren. Maar ik vond de liedjes afgrijselijk. Het beeld van de positivo's van Koot en Bie drong zich voortdurend aan mij op. Melodieën waarmee een sfeertje werd neergezet als ware het een optreden van Guus Meeuwis. Er gingen dan ook al snel handjes de lucht in. Maar ik was vooral geschokt door de boodschap die hier werd verkondigd. Als je iets naars overkwam was dat omdat God wilde laten zien dat hij uiteindelijk alles bepaalt en als je iets moois overkwam was dat een wonder van God. Nog nooit van Kushner gehoord zeker? Hoe kwetsend was dit voor mensen die net iets verschrikkelijks hadden moeten doorstaan? Sommige stukjes uit de "speech" kwamen mij wel heel bekend voor. Waar had ik zulke dingen eerder gelezen? Bij Lapide of Drewermann? Nee, in mijn studie boeken over positieve psychologie!

En juist dat, die theologie "van de koude grond" in combinatie met die vele jonge mensen, baart mij zorgen. Wat gebeurd er met de prachtige teksten van bijvoorbeeld Dorothee Sölle of Huub Oosterhuis? Wie volgt er straks nog een Leerhuis of Theologische vorming voor Gemeenteleden en Geïnteresseerden? Wie krijgt er straks nog rillingen bij de Mattheuspassion?

Maar ach, wat zal ik mij zorgen maken, de mens wikt maar god beschikt, toch?

Henny Ridderikhoff

Reageren? e-mail: 

Column Is de Brexit te keren?

11 maart 2018

Robert-Jan Bakker

Is de Brexit te keren?

 

De leider van de Britse Liberale Partij vertelde onlangs alles in het werk te stellen om met zijn land de Europese Unie niet te verlaten, zoals op grond van het referendum besloten is.

Niet weggaan, maar blijven zou heel wat meer in de geest zijn van Winston Churchill. In de film ‘Darkest Hour’ zie je hem in zijn glorieuze rol van de wereldleider die niet wilde accepteren dat Adolf Hitler de oorlog winnen zou. Zelfs de Amerikaanse president Roosevelt wilde hem in dat donkerste uur van de geschiedenis niet echt steunen. Die bereidheid kwam pas twee jaar later.

Toen de Duitsers overwonnen waren, precies zoals Churchill geloofd en beloofd had, wilde zijn volk niet meer van hem weten. Ze kozen zijn socialistische tegenstander tot premier. Felix Klos beschrijft in een boek hoe Churchill na de oorlog als een bezetene heeft geijverd voor het samengaan van zijn eiland met de staten op het vasteland van Europa. Hij wilde een nieuwe oorlog voorkomen door alle landen een groot deel van hun soevereiniteit te laten opgeven. Op een onwerkelijke manier, denk ik dan als lezer. Of het nu om een enkeling gaat of om een heel volk, er is altijd behoefte aan eigen zeggenschap. Zelfs in de kerk is dat al zo. Een vroegere synodevoorzitter van de Hervormde Kerk legde uit dat het samenwerken in de Raad van Kerken altijd minder animo opriep dan het besturen van de eigen kerkgemeenschap.

Groot Brittannië beheerste als koloniale mogendheid een groot deel van de wereld. De Brexit bewijst dat het land die macht nog steeds zou willen hebben, legde Joris Luyendijk uit.

Angst om door buitenlandse werknemers overspoeld te worden maakte burgers tot voorstemmers. Voor jonge Britten is de uitslag een bittere teleurstelling. Kan de liberale leiders hen helpen de Brexit te keren?
Een Nederlandse politicus in de jaren tachtig noemde het betere de vijand van het goede is. Chur-chill draafde door met zijn pleidooi voor het opgeven van zoveel soevereiniteit. Geen regering wilde eraan. Maar toch kan Felix Klos de idealist die hij was de Vader van Europa noemen. Waar hij in ge-loofde, kwam uit. De samenwerking van landen die eeuwenlang elkaars aartsvijanden waren, met dè agressor van de twintigste eeuw erbij, staat als een huis.

 

R.J. Bakker

 

 

 Reageren? e-mail:

Column Schoonheid

18 februari 2018

Jean Paul Kruk

 Schoonheid

 “Beauty begins the moment you decide to be yourself. Coco Chanel “Alles heeft zijn schoonheid, alleen ziet niet iedereen dat altijd”. Confucius

 

Meestal denken we in eerste instantie aan uiterlijke schoonheid. Fysieke aantrekkingskracht. Sex-appeal. Het schoonheidsideaal van de vrouw. Maatje 36/34. Als je als fotomodel/mannequin in een vrouwenmagazine of op de catwalk wilt schitteren. Ik prefereer een robuuste, voluptueuze Rubens vrouw. Ieder zijn, haar smaak, waar niet over te twisten valt. In Afrika zou ik “thuiskomen.” Denk maar de Venus van Willendorf en de Venus van Hottentot, Saartje Baartman. Weelderige vormen (curves) en een aanzienlijke derrière als schoonheidsideaal. Geëxposeerd aan mannen. Niet een waar dige vrouw, maar een lustobject. #Me Too. In de kunst spreken we over Het Ware, het Goede en het Schone. Over esthetiek. Staat ook onder de kritiek: een 19e eeuws kunstwerk werd recent zelfs als softporno (Emanuelle, weet U het nog?) beschouwd en uit een museum verwijderd.. Moet niet gekker worden. Censuur. In de klassieke oudheid (Rome, Griekenland) liep men met Venus weg. Niets mis mee, met erotiek. Van het Griekse woord eros, zinnelijke, fysieke liefde. Met thanatos, dood, de twee oer driften in een mensenleven. Het Hooglied, waarin de lichamelijke liefde gevisuali -seerd, in geuren en kleuren geschilderd wordt, was aanvankelijk te erotisch getint en werd buiten de canon gehouden. Censuur avant-la-lettre! Taboeῑseren en onderdrukken van seksualiteit. Was de kerk ook debet aan. Wie zoekt, die vindt. Schoonheid, in al haar facetten, vormen, treffen we overal om ons heen aan. Niet iedereen ziet haar (Confucius). In mensen, kinderen (de glimlach van een kind doet je beseffen …), dieren, in de natuur, in kunst (= schoonheid en waarheid), literatuur, poëzie. Als je op retraite gaat, je naar binnen keert, of bij getekende mensen, vind je innerlijke schoonheid. Mooie mensen, die durven te leven (Ramses Shaffy). Ware schoonheid zit van binnen! Door naar anderen om te zien. Er voor anderen te zijn. Door te repareren: te troosten, te ver geven, wonden te helen, te genezen. Vrijwilligers. Mantelzorgers (bijv. dementie). Door mentaal weerbaar- en veer krachtig te leven. Stille wateren, diepe gronden. Die je door hun authenticiteit en natuurlijke humor- en charme ont-wapen -en. Die zachtmoedig, nederig zijn, in vrede willen leven. Die hun masker afzet ten en kleur bekennen. Hun ware aard, natuur en gezicht laten zien. Smoel geven aan wie ze werke- lijk zijn: mens, je bent geboren om te stralen! “Delf mijn gezicht op, maak mij mooi …” Zachtheid wekken is liefde toe laten in je hart. Het openen. “Wek mijn zachtheid weer …, dat ik zie wat is/ En mij toevertrouw /En het licht niet haat”(Huub Oosterhuis). Liefde is schoonheid van de ziel. Licht dat nooit dooft, liefde die blijft. Elke dag moet het eigenlijk Valentijnsdag zijn … Zachtheid, tederheid en mildheid, ik zet ze in 2018 in de etalage. Pro deo, gratis. No beauty shines brighter than that of a good heart. Be your own kind of beautiful!

Elfje:

Schoonheid

Schoonheid is

Je schatkamer openen

Tonen wie je bent:

Mooi!

 

Shine!

Kwetsbaar als een bloem

Zacht als boter

Teder als een pasgeboren lam

Mooi als een authentiek mens

Je bent een parel van grote waarde

Je bent geboren om te stralen!

Jean-Paul Kruk

 

Reageren? e-mail:

Column Zachtheid

13 mei 2018

Jean Paul Kruk

Zachtheid

                                                “Wie het kleine ziet, heeft inzicht.
                                                 Wie in zachtheid verblijft, heeft kracht.”
                                                                                                           Lao Tze

Ik zou ze in 2018 in de etalage zetten: zachtheid, tederheid en mildheid. Naast schoonheid noem ik ze de waarden van het hart.  Geen kwaad met kwaad vergelden. Maar het kwade overwinnen door het goede. Door zachtheid.  Niet verbitterd raken, niet je hard verharden, maar zacht blijven, ook als het gebroken wordt. Het zachte water dat de harde rots erodeert.  Of: in de geloofstaal van Huub Ooster huis die zachtheid als kracht markeert en het licht in het donker laat schijnen:

                                              “Wek mijn zachtheid weer …
                                               Dat ik zie wat is en toevertrouw
                                               En het licht niet haat.  
                                               Wek mijn zachtheid weer.”

Johan Fretz, de cabaratier en auteur, in Suriname geboren, en Ruard van Ganzevoort, theoloog, Eerste Kamer voor Groen Links, pleiten voor ‘radicale zachtmoedigheid’ in een samenleving waarin hard heid, verharding en verruwing hand in hand gaan. Zelf schreef ik in 2016 een pleidooi voor ‘zacht- moedigheid en authenticiteit’. Een wrede, harde en gewelddadige wereld die reparatie, heling behoeft, heeft zachtheid broodnodig. Zachtmoedigheid resoneert in de Bijbel, in het Oude Testament bij Mozes (“de zachtmoedigste mens op aarde”, maar hij heeft wel een Egyptenaar gedood) en bij Jezus in het Nieuwe Testament: Mattheus 11: 29, “… want  ik ben zachtmoedig en nederig van hart …”, in een contekst waarin mensen moe en belast zijn. Bovendien zie ik het terug in het document “Werken aan een rechtvaardige  vrede”  van Kerk en Vrede: “ …. Voor creatieve en zachtmoedige mensen …”.

In de Ark-gemeenschap die Jean Vanier stichtte voor verstandelijk beperkten, onder meer voor mensen met het Syndroom van Down, zien we het. Henri Nouwen heeft ook ontdekt dat  deze mensen een sieraad voor de mensheid zijn.  Jezus visualiseert een weg uit de macht-door-geweld. De weg naar een oprecht leven (authenticiteit) is een weg van vertrouwen, vrede, geduld en zachtmoedigheid. Een weg van delen en compassie. Zachtheid wekken is liefde toelaten in je hart. Synoniemen van zachtheid zijn tederheid en mildheid. Waarover in latere columns in 2018 meer. 

Met zachtheid kan elke twist worden beslecht. “We denken teveel  en voelen te weinig. Meer dan de machinerie, dan slimheid, hebben we vriendelijkheid en zachtheid nodig”, aldus Charlie Chaplin.
Hans Stolp verwoordde zachtheid zo: “Soms voel ik onverwacht een stille vrede, een zachte kracht die mij omhult en raakt.” “De zachte krachten zullen zeker winnen …”, zei Henriȇtte Roland Holst al. In een gebed klinken de volgende woorden van zachtheid, om na te zeggen, door: “… Jezus vertelt .. Wees zacht , af en toe, en luister … dat wij met zachtheid  naar de wereld kijken …  … hoe wij elkaar kunnen helpen  … om deze wereld … een beetje mooier te kleuren”.

   

Jean-Paul Kruk

 

Reageren? e-mail:

Column Mammon

14 januari 2018

Henny Ridderikhof

Mammon

 

Mammon heeft wederom gewonnen van veiligheid. Nee, ik heb het nu niet over Groningen maar over de Paashaasrotonde in Nieuw Sloten. Ondanks insprekers (de profeten van deze tijd?) die er op wezen dat het ontwerp van de nieuwe rotonde levensgevaarlijk is voor de zwakkere verkeersdeelnemers heeft de commissie Infrastructuur en Duurzaamheid(?) toch ingestemd met het ontwerp. Het verkeer moet snel snel, want tijd is geld en geld is onze nieuwe god waar we af en toe iets aan moeten offeren.

"Wat nu?" vroeg ik mij af. "Bidden dat er geen ernstige ongelukken gebeuren" zei een mede strijder. Tja, bidden om Gods ingrijpen. Ik moet toe geven dat het een mooi beeld zou zijn als wij onder leiding van onze stadsdeel pastor op de rotonde zouden gaan staan bidden. Onder de kop "protesterende protestanten" zouden wij er zeker de Westerpost mee halen. Misschien wel AT5. Of, als de redactie "buiten de ring" tijd heeft, heel misschien wel het Parool.

Ook ik verlang nog wel eens naar dat goede oude Opperwezen uit het oude testament. Hij, want toen nog onbetwistbaar een hij, bemoeide zich destijds actief met het aardse leven. Zette een reeks van 7 plagen in als politiek drukmiddel of, als het hem helemaal niet zinde, zette hij gewoon de hele boel onder water, terug bij af.

Maar als bidden zou helpen om leed te voorkomen zou ik nu onmiddellijk een mooi gelegen klooster zoeken en 24/7 aan het bidden slaan.

Er zijn boekenkasten vol geschreven over de vraag waarom er kwaad in de wereld is. Ook ik heb daar geen bevredigend antwoord op. Maar van sommige dingen is het evident dat ze door mensen zelf veroorzaakt worden. Toen er bij mij was ingebroken dacht ik ook niet; "o, niet genoeg gebeden", maar; "dit is iets dat mensen elkaar aandoen". Ook bij deze turbo rotonde is het duidelijk. Mensen die zo'n gevaarlijk plan bedenken én de jaknikkers die met zo'n plan instemmen zijn zelf verantwoordelijk voor de eventuele verschrikkelijke gevolgen. Daar helpt geen lieve heertje tegen.

Henny Ridderikhoff

 

 

 

 

Reageren? e-mail: